Odra i jej dopływ Nysa Łużycka stały się po II wojnie świa­towej jednymi z najbardziej znanych rzek. Ich nazwy czę­sto wymienia się razem zarówno w Polsce, jak i w wielu innych krajach. Są one bowiem symbolem pokoju, który zapanował pomiędzy państwami leżącymi po obu ich stro­nach. Wzdłuż Odry i Nysy Łużyckiej graniczy Polska Rzecz-czpospolita Ludowa z Niemiecką Republiką Demokratycz­ną. Granica ta rozpoczyna się na Nysie Łużyckiej w po­bliżu niemieckiego miasta Zittau (Żytawy), następnie bie­gnie 198 km wzdłuż Nysy Łużyckiej i 160 km wzdłuż Odry. Przed miastem Gryfinem granica opuszcza nurt rzeki i bie­gnie lądem, później przecina Zalew Szczeciński, a następnie przechodzi przez wyspę Uznam, pozostawiając Świno­ujście po stronie polskiej. Ogółem długość naszej granicy z NRD wynosi 460 km, co w porównaniu z przedwojenną granicą Polski z Niemcami oznacza czterokrotne jej skró­cenie. Granica z NRD jest na ogół prosta i stanowi najkrót­szy odcinek pomiędzy Sudetami na południu i Bałtykiem na północy. Tutaj właśnie znajduje się zwężenie Niżu Euro­pejskiego między zachodnią częścią łuku Sudetów a wci­nającą się ku południowi Zatoką Pomorską na Bałtyku.